W lutym poznaliśmy szczegółowe dane polskiego PKB za 4 kwartał 2022 r. Wzrost gospodarczy wyniósł 2,0% r/r i był nieznacznie niższy od oczekiwań (2,2% r/r). Na wykresie obok przedstawiamy rozbicie naszego PKB (w ujęciu r/r).
W 4 kwartale na plus zaskoczyły inwestycje w przedsiębiorstwach oraz wymiana handlowa (eksport był większy niż import). W przypadku inwestycji – dane z sektora budowlanego nie potwierdzają aż tak znaczącej poprawy (pomimo ciepłej zimy) – nakłady inwestycyjne pochodzić muszą zatem z innych nakładów kapitałowych (w tym być może w sektorze zbrojeniowym). Utrzymujący się kolejny kwartał dodatniego wpływu eksportu do wzrostu to niewątpliwie zasługa luzujących się łańcuchów dostaw i realizacji zaległych zamówień, w szczególności w motoryzacji.
Największy jednak wpływ na polski PKB w 4 kwartale miał wzrost zapasów w gospodarce. Ta kategoria często odgrywa rolę wzmacniacza w cyklach gospodarczych, rozkręcając koniunkturę lub ją pogrążając. Ocenę, którą z tych dwóch ról przyjęły zapasy tym razem ułatwia porównanie z konsumpcją, a ta niestety spada. Wysoka inflacja i spadek realnych wynagrodzeń coraz wyraźniej wpływa na wydatki ludności, a rosnące zapasy w tym kontekście, w naszym przekonaniu nie oznaczają antycypowania lepszego przyszłego popytu przez przedsiębiorców, a raczej jego brak.
Sprzedaż detaliczna za styczeń br. pokazała spadek o 0,3% i był to pierwszy spadek tej kategorii od dwóch lat. O ile sprzedaż dóbr podstawowych takich jak odzież i obuwie, farmaceutyki i kosmetyki cały czas rośnie, to sprzedaż gazet, samochodów, a nawet żywności spada - potwierdzając słabość popytu konsumpcyjnego również na początku tego roku. Dodatkowo w kolejnych miesiącach zniknie (statystycznie) efekt dodatkowego popytu przez napływ uchodźców z Ukrainy.
Dane oczyszczone o regularne wahania wynikające z pór roku, pogody, świąt itp., które mogą zaciemniać obraz faktycznego trendu – czyli dane odsezonowane wskazują na kwartalny spadek PKB rzędu 2,4%. Recesja – zwłaszcza dla konsumentów - jest u naszych drzwi.
Słaby popyt krajowy powinien sprzyjać procesom dezinflacyjnym, co jest najważniejszym obecnie celem naszej polityki gospodarczej. Należy jednak pamiętać, że jesteśmy w roku wyborczym i tradycyjny festiwal obietnic – w tym między innymi dotyczących wynagrodzeń w administracji – dopiero przed nami i może ten proces utrudnić lub wydłużyć.