W 2021 r. wydano w Polsce więcej zezwolnień na pracę cudzoziemców niż w roku poprzednim. Podobna sytuacja miała miejsce w latach 2015–2019, kiedy to obserwowano w Polsce systematyczny wzrost liczby wydawanych zezwoleń. Wyjątek stanowił 2020 r. w którym obeserwowany był roczny spadek liczby wydanych zezwoleń na pracę do czego mogła przyczynić się pandemia COVID-19. W 2021 r. wydano w Polsce 504,2 tys. zezwoleń na pracę cudzoziemców. Było to więcej o 97,7 tys. niż w 2020 r. oraz o 438,4 tys. więcej w porównaniu z 2015 r. Nadal najczęściej wydawane one były obywatelom Ukrainy.
Zezwolenie na pracę to dokument, który uprawnia cudzoziemca do podjęcia legalnej pracy pod warunkiem posiadania wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy pozwalającego na wykonywanie pracy w Polsce. Każdy cudzoziemiec, który na mocy przepisów nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w Polsce, chcący podjąć zatrudnienie na terytorium Polski, musi posiadać odpowiednie zezwolenie.
Wnioskodawcą oraz stroną postępowania w sprawie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca jest każdorazowo podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Zezwolenia wydawane są przez właściwego wojewodę. Właściwość ta ustalana jest głównie ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy i nie musi być tożsama z miejscem wykonywania pracy przez obcokrajowca.
Zezwolenia na pracę cudzoziemców według województwa wydania
W 2021 r. w Polsce wydano 504,2 tys. zezwoleń na pracę cudzoziemców. Było to o 24,0% więcej niż w 2020 r. oraz blisko 8-krotnie więcej niż w 2015 r. Względem 2020 r. w 13 województwach nastąpił wzrost liczby wydanych zezwoleń na pracę cudzoziemców, natomiast w województwach: pomorskim, warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim obserwowano spadek ich liczby. Największy wzrost w stosunku do 2020 r. wystąpił w województwie podlaskim (o 74,3%), natomiast największy spadek obserwowano w województwie zachodniopomorskim (o 18,6%). W analizowanym roku najwięcej zezwoleń na pracę cudzoziemców wydano w województwie mazowieckim. Udział zezwoleń wydawanych w tym województwie w ogólnej liczbie wydawanych zezwoleń w kraju wyniósł 20,8% było to więcej o 4,0 p. proc. w stosunku do ubiegłego roku, ale o 28,6 p. proc. mniej w porównaniu z 2015 r.
W 2021 r. największą po województwie mazowieckim liczbę zezwoleń wydano w województwie wielkopolskim (11,5% ogólnej liczby pozytywnych decyzji). W województwie tym w 2021 r. w stosunku do 2015 r. liczba wydanych zezwoleń na pracę cudzoziemców wzrosła 16-krotnie. W omawianym okresie największy wzrost liczby wydanych zezwoleń wystąpił w województwie łódzkim (41-krotny wzrost).
Najmniejsza część ogólnej liczby zezwoleń na pracę cudzoziemców wydana została w województwach: świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim oraz podkarpackim (w każdym z wymienionych województw poniżej 2%).
Zezwolenia na pracę cudzoziemców według województwa wykonywania pracy
W 2021 r. spośród 504,2 tys. zezwoleń wydanych w Polsce najwięcej z nich dotyczyło województwa mazowieckiego, jako docelowego miejsca wykonywania pracy – 18,0%. Znaczny udział zezwoleń na pracę zaobserwowano także w województwach wielkopolskim (14,8%) oraz śląskim (10,8%).
Większość zezwoleń na pracę cudzoziemców wydawana jest mężczyznom
W 2021 r. wśród zezwoleń na pracę cudzoziemców zdecydowana większość, bo 75,3%, dotyczyła mężczyzn. Przewaga mężczyzn w tym względzie występowała we wszystkich województwach. Wyższy niż średnio w Polsce udział kobiet wśród cudzodziemców, dla których pracodawcy uzyskali zgodę na pracę odnotowano w sześciu województwach, a największy w województwie dolnośląskim (31,2%). Najmniejszy odsetek wystąpił w województwie podkarpackim, gdzie przeciętnie co 8 zezwolenie udzielone było kobiecie.
Biorąc pod uwagę wiek osób, dla których przyznane zostało zezwolenie na pracę można zaobserwować, że w 2021 r. w Polsce najliczniejszą grupę stanowiły osoby wieku 25-34 lata – 33,7% ogólnej liczby zezwoleń. Była to największa grupa w 15 województwach. Wyjątek stanowiło województwo lubelskie, w którym najliczniej reprezentowane były osoby w wieku 35-44 lata, ta grupa była drugą, co do wielkości w pozostałych województwach.
W 2021 r. w Polsce przeważały zezwolenia na pracę zawieraną na podstawie umowy zlecenia
Analizując strukturę zezwoleń na pracę według rodzaju umowy i województwa jej wykonywania, można zaobserwować, że w Polsce w 2021 r. większość, bo 51,9% ogólnej liczby zezwoleń stanowiły zezwolenia na zawarcie umowy zlecenia. Najczęściej zezwolenia na zawarcie tego typu umowy występowały w województwie kujawsko-pomorskim, gdzie stanowiły aż 70,7% wszystkich zezwoleń na pracę w tym województwie. Natomiast w sześciu województwach przeważały umowy o pracę, przy czym największy ich udział wystąpił w województwie mazowieckim (60,2%).
W 2021 r. wydano w Polsce zezwolenia na pracę cudzoziemcom z 146 państw
W 2021 r. łącznie w Polsce zezwolenia na pracę wydano obywatelom 146 państw. Najczęściej przyznawane były obywatelom Ukrainy i stanowiły 64,5% ogólnej liczby wydanych zezwoleń. Rynek pracy w największym stopniu zdominowany był przez obywateli Ukrainy uzyskujących zezwolenie na pracę w województwie opolskim, gdzie 75,4% zezwoleń wydanych dla tego województwa skierowanych było do obywateli tego kraju. Jedynie w województwie podlaskim udział Ukraińców wśród cudzoziemców, którzy otrzymali zezwolenie na pracę był niższy niż 50%. W kraju drugą, co do wielkości nacją otrzymującą zezwolenia na pracę byli obywatele Białorusi (6,9% udziału w ogólnej ich liczbie). Największy ich udział obserwowano województwach lubelskim (26,8% ogólnej liczby zezwoleń w województwie) i podlaskim (22,2%).
W 2021 r. we wszystkich województwach najwięcej zezwoleń na pracę cudzoziemców wydano dla obywateli Ukrainy
Warto dodać, że w 2021 r. zauważalny odsetek zezwoleń trafił także do obywateli Indii i Uzbekistanu (po 3,0% udziału w ogólnej liczbie zezwoleń) oraz Filipin (2,6%). Ze wszystkich wydanych zezwoleń na pracę obywatelom Indii największy udział stanowiły te wydane na pracę w województwie małopolskim (5,0% wydanych zezwoleń dla tego województwa). Natomiast najwięcej obywateli Uzbekistanu otrzymało zezwolenia na pracę w województwie kujawsko- -pomorskim (4,7%), a obywatele Filipin w województwie pomorskim (5,6%).
W Polsce w 2021 r. pracodawcy, którzy uzyskiwali zezwolenia na pracę dla cudzoziemców prowadzili działalność gospodarczą głównie w sekcjach PKD[1] : przetwórstwo przemysłowe (23,4% udziału w ogólnej liczbie zezwoleń), budownictwo (21,9%), administrowanie i działalność wspierająca (21,2%) oraz transport i gospodarka magazynowa (20,9%). W 2021 r. we wszystkich województwach łączny udział zezwoleń dla wymienionych wyżej sekcji PKD wyniósł prawie 80%.
Analizując zróżnicowanie przestrzenne wydanych zezwoleń na pracę według sekcji PKD i województwa jej wykonywania można zauważyć, że pracodawcy związani z sekcją przetwórstwo przemysłowe najliczniej reprezentowani byli w województwie dolnośląskim (35,7% ogólnej liczby zezwoleń na pracę w tym województwie). Najmniej było ich w województwie lubelskim (10,0%), gdzie dominowała sekcja budownictwo – 29,4%. Najmniejszy udział zezwoleń wydanych na wykonywanie pracy w budownictwie wydano cudzoziemcom w województwie lubuskim (9,4%). Najwięcej, bo 28,2%, zezwoleń na pracę cudzoziemców uzyskiwali pracodawcy z sekcji administrowanie i działalność wspierająca w województwie wielkopolskim. Natomiast w województwie opolskim było to zaledwie 9,9%. W województwie lubelskim wydane zezwolenia na pracę w sekcji transport i gospodarka magazynowa stanowiły 41,6% wydanych zezwoleń na pracę cudzoziemców. Najrzadziej ta sekcja była reprezentowana w województwie pomorskim (8,7%).
Biorąc pod uwagę liczbę wydanych zezwoleń na pracę według wielkich grup Klasyfikacji Zawodów i Specjalności i województwa wykonywania pracy można zaobserwować, że w 2021 r. w Polsce najliczniejszą grupę stanowili Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy (32,4% ogólnej liczby wydanych zezwoleń). Znaczny udział zezwoleń zaobserwowano także dla Pracowników wykonujących prace proste (29,7%) oraz dla Operatorów i monterów maszyn i urządzeń (23,4%). Łączny udział zezwoleń dla wymienionych grup zawodów wynosił, co najmniej 77% we wszystkich województwach.
Największy udział zezwoleń na pracę dla Robotników przemysłowych i rzemieślników w ogólnej liczbie zezwoleń na pracę cudzoziemców wystąpił w województwie świętokrzyskim (44,7%). Ta grupa zawodów dominowała w większości województw, a najrzadziej pojawiała się w dokumentach wydawanych w województwie lubuskim (20,2%). W województwie podlaskim zezwolenia były przyznane cudzoziemcom w dużej części dla Operatorów i monterów maszyn i urządzeń (41,2%). Z kolei w województwie pomorskim zezwolenia na pracę w zawodach z tej grupy stanowiły zaledwie 12,0%. W udzielonych zezwoleniach na pracę licznie reprezentowane były także zawody zakwalifikowane do Prac prostych. W województwie wielkopolskim udział zezwoleń na pracę dla tej grupy wyniósł 40,8%. Najrzadziej ta grupa zawodów reprezentowana była w województwie świętokrzyskim, gdzie 12,9% zezwoleń na pracę cudzoziemców dotyczyło Prac prostych.
-
Polska Klasyfikacja Działalności – PKD 2007. ↑