Żywność tańsza niż przed rokiem
Główną przyczyną spadku inflacji była niższa dynamika cen w kategorii „żywność i napoje bezalkoholowe” (0,3% w marcu r/r wobec 2,7% w lutym). Spadek dynamiki cen żywności i napojów bezalkoholowych został odnotowany w większości jej głównych kategorii i wynikał z efektów wysokiej bazy sprzed roku, jak również z obserwowanego w ostatnich kwartałach wyraźnego obniżenia cen surowców rolnych. Warto zauważyć, że po wyłączeniu napojów bezalkoholowych ceny żywności zmniejszyły się w marcu o 0,3% r/r wobec wzrostu o 2,1% w lutym. Oznacza to, że w marcu w przypadku detalicznych cen żywności mieliśmy do czynienia z deflacją. Ceny w ujęciu rocznym spadają m.in. w kategoriach „mleko, sery i jaja” (-2,3% r/r w marcu wobec -1,2% w lutym), „oleje i tłuszcze” (-9,4% wobec -8,6%), „owoce” (-4,5% wobec -2,2%) i „warzywa” (-4,8% wobec 2,6%). Należy jednak pamiętać, że przywrócona od 1 kwietnia br. 5% stawka VAT na żywność istotnie osłabi wspomniane wyżej procesy deflacyjne. Uwzględniając promocje wprowadzone przez główne sieci handlowe uważamy, że wpływ podwyżki VAT na ceny będzie rozłożony w czasie i w całości zmaterializuje się dopiero w maju (por. MAKROmapa z 08.04.2024).
Presja inflacyjna nie odpuszcza
Do spadku inflacji przyczyniła się również niższa inflacja bazowa, która zgodnie z naszymi szacunkami wyniosła w marcu 4,6% r/r wobec 5,4% w lutym. Spadek inflacji bazowej miał szeroki zakres i został odnotowany we wszystkich jej głównych kategoriach, przy czym najsilniej dynamika cen obniżyła się w kategoriach: „napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe”, „inne wydatki na towary i usługi” oraz „wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego”. Szacujemy, że miesięczna dynamika cen bazowych nie zmieniła się w porównaniu do lutego i wyniosła 0,5% m/m, a tym samym pozostaje ona powyżej poziomów zgodnych z wzorcem sezonowym (ok. 0,2% w marcu) mimo odnotowanego w ostatnich miesiącach wyraźnego umocnienia kursu złotego. W naszej ocenie wskazuje to na utrzymującą się podwyższoną presję inflacyjną w polskiej gospodarce. Uważamy, że w kolejnych miesiącach miesięczna dynamika cen bazowych obniży się, choć nadal pozostanie powyżej swojego wzorca sezonowego.
Wyższa dynamika cen paliw ze względu na rosnące ceny ropy naftowej
W kierunku wzrostu inflacji oddziaływała natomiast wyższa dynamika cen w kategorii „paliwa” (-4,5% r/r w marcu wobec -6,4% w lutym), czemu sprzyja utrzymujący się od początku br. wzrost światowych cen ropy naftowej. Ewentualna dalsza eskalacja napięć na linii Iran-Izrael może oddziaływać w kierunku dalszego zwiększenia cen. W kierunku wzrostu inflacji oddziaływała również wyższa dynamika cen nośników energii (-2,5% r/r w marcu wobec -3,0% w lutym).
To już koniec spadku inflacji
Dzisiejsze dane stanowią wsparcie dla naszego scenariusza, zgodnie z którym w marcu inflacja osiągnęła swoje minimum lokalne. Prognozujemy, że kolejne miesiące przyniosą stopniowy wzrost inflacji związany w znacznym stopniu z wygaszaniem działań osłonowych w obszarze cen żywności i nośników energii. W konsekwencji prognozujemy, że w całym 2024 r. inflacja średniorocznie wyniesie 3,3% wobec 11,6% w 2023 r., a w 2025 r. wzrośnie do 3,6%.