Poniżej przedstawiamy nasz scenariusz makroekonomiczny uwzględniający napływające w ostatnim czasie dane dotyczące realnej sfery gospodarki oraz tendencje sygnalizowane w badaniach koniunktury (por. tabela na str. 8). Nasze prognozy średniorocznego tempa wzrostu gospodarczego w 2023 r. i 2024 r. nie uległy zmianie i wynoszą odpowiednio 1,2% r/r i 3,1%. Nadal wskazują one na scenariusz „miękkiego lądowania” polskiej gospodarki.
Zmieniła się natomiast prognozowana przez nas struktura wzrostu gospodarczego. Przede wszystkim, zrewidowaliśmy w górę naszą prognozę nakładów brutto na środki trwałe. Opublikowane w ubiegłym tygodniu dane o PKB wskazały, że dynamika inwestycji ogółem w I kw. była znacząco wyższa niż wcześniej oczekiwaliśmy (por. MAKROpuls z 31.05.2023). Uważamy, że za szybki wzrost nakładów brutto na środki trwałe w I kw. odpowiadały głownie inwestycje przedsiębiorstw. Naszą ocenę wspierają dane GUS, zgodnie z którymi wzrost nakładów brutto na środki trwałe w przedsiębiorstwach zatrudniających co najmniej 50 pracowników spowolnił tylko nieznacznie w I kw. do 7,2% r/r wobec 7,6% w IV kw.
Oczekujemy, że wzrost inwestycji przedsiębiorstw wyraźnie spowolni w II kw. z uwagi na efekty wysokiej bazy, jednak ponownie przyspieszy w II poł. br. Łączna kosztorysowa wartość inwestycji rozpoczętych, która jest wskaźnikiem wyprzedzającym dla nakładów brutto firm, wyraźnie zwiększyła się w IV kw. 2022 r. Uważamy, że będzie to czynnik wspierający ożywienie w inwestycjach przedsiębiorstw do końca br. (por. wykres i MAKROmapa z 11.04.2023). Należy jednocześnie pamiętać, że według danych GUS, wykorzystanie mocy wytwórczych w przetwórstwie wciąż kształtuje się na relatywnie niskim na tle historycznym poziomie (por. wykres). Oznacza to, że obecnie firmy nie zderzają się z barierą w postaci wysokiego stopnia wykorzystania mocy wytwórczych, która w przeszłości była głównym czynnikiem skłaniającym firmy do zwiększenia nakładów inwestycyjnych. Tym samym będzie to czynnik ograniczający skalę oczekiwanego przez nas ożywienia inwestycyjnego w II poł. br.
W naszej prognozie uwzględniliśmy również uruchomienie programu „Bezpieczny Kredyt 2%” podnosząc oczekiwaną ścieżkę inwestycji gospodarstw domowych (tj. głównie zakupy mieszkań na rynku pierwotnym). Podtrzymujemy nasz pogląd wyrażony w poprzedniej prognozie, że w najbliższych miesiącach jednostki sektora finansów publicznych będą dążyły do wykorzystania i rozliczenia środków unijnych dostępnych w ramach poprzedniej wieloletniej perspektywy finansowej UE (2014-2020), co będzie czynnikiem wspierającym dynamikę inwestycji publicznych. Podsumowując, prognozujemy, że nakłady brutto na środki trwałe ogółem wzrosną o 4,0% w 2023 r. (1,7% przed rewizją) wobec 5,0% w 2022 r.
Zrewidowaliśmy w górę również wkład eksportu netto – głównie uwzględniając dane o PKB za I kw. Import spadł w I kw. znacząco silniej od naszych oczekiwań, co oddziaływało w kierunku wyraźnego zwiększenia kontrybucji eksportu netto do wzrostu PKB pomiędzy IV i I kw. Oczekujemy, że spadek importu zostanie odnotowany również w II kw. z uwagi na pogłębienie spadku konsumpcji (patrz poniżej) oraz wyhamowanie wzrostu inwestycji oddziałujące w kierunku osłabienia popytu krajowego. Oczekiwana przez nas ścieżka dynamiki eksportu nie uległa znaczącym zmianom względem poprzedniej prognozy. Jego dynamika w I kw. ukształtowała się blisko naszych oczekiwań. W kolejnych kwartałach nadal przewidujemy stopniowe ożywienie eksportu wraz z poprawą koniunktury u głównych partnerów handlowych Polski (por. MAKROmapa z 29.05.2023). Czynnikiem dodatkowo wspierającym wzrost eksportu z Polski w średnim okresie będzie oczekiwany przez nas utrzymujący się napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Polski.
Podniesienie oczekiwanej ścieżki wkładu inwestycji i eksportu netto zostało jednak skompensowane przez rewizję w dół prognozy wkładu zmiany zapasów. Od połowy 2021 r. kontrybucja zapasów do wzrostu PKB utrzymywała się na wyraźnie dodatnim poziomie. W MAKROmapie z 15.05.2023 zwracaliśmy uwagę, że źródło wzrostu PKB w postaci przyrostu zapasów będzie powoli wyczerpywało się. Dane o PKB za I kw. zasygnalizowały jednak, że taka tendencja materializuje się szybciej niż oczekiwaliśmy. Wkład zmiany zapasów do wzrostu PKB zmniejszył się aż o 5,8 pkt. proc. pomiędzy IV i I kw. Oczekujemy, że ta składowa PKB ukształtuje się na ujemnym poziomie również w II kw., a w II poł. br. będzie zbliżona do zera. W warunkach obserwowanego obecnie spowolnienia aktywności gospodarczej na świecie coraz więcej firm zgłasza problem nadmiernych zapasów (zakumulowanych w okresie pandemii i po rozpoczęciu inwazji Rosji na Ukrainę) i decyduje się na ich redukcję. Takiej tendencji sprzyja ustępowanie barier podażowych. Ponadto, w warunkach spadających zamówień firmy w coraz większym stopniu realizują je wyprzedając zgromadzone wcześniej zapasy wyrobów gotowych przy jednoczesnym ograniczaniu produkcji bieżącej.
Nasze wewnętrzne dane o transakcjach kartami płatniczymi klientów sygnalizują utrzymywanie się realnej dynamiki sprzedaży detalicznej (wykazującej wysoką korelację z tempem wzrostu spożycia prywatnego) wyraźnie poniżej zera w maju. Uwzględniając znaczący spadek sprzedaży detalicznej również w kwietniu, zdecydowaliśmy się obniżyć naszą prognozę dynamiki konsumpcji w II kw. Oczekujemy, że spadek spożycia prywatnego pogłębi się z 2,0% r/r w I kw. do 3,5% r/r. Dynamika spożycia prywatnego będzie dodatkowo ograniczana przez efekty wysokiej bazy sprzed roku związane z popytem ze strony uchodźców z Ukrainy. Czynnikiem ograniczającym spadek spożycia prywatnego będzie wysoki popyt gospodarstw domowych na usługi, realizowany po części z wykorzystaniem zgromadzonych wcześniej oszczędności. Wraz ze spadkiem inflacji, dynamika realnego funduszu płac będzie zwiększać się w II poł. br. przyczyniając się do ponownego wzrostu konsumpcji w ujęciu r/r. Podsumowując oczekujemy, że konsumpcja obniży się w ujęciu realnym o 0,7% r/r w 2023 r. wobec wzrostu o 3,3% w 2022 r.
W 2024 r., wraz z oczekiwanym przez nas ożywieniem strefie euro i światowym handlu, prognozujemy, że tempo wzrostu PKB w Polsce umiarkowanie przyspieszy. Dodatkowym czynnikiem wspierającym wzrost gospodarczy w 2024 r. będą efekty niskiej bazy z 2023 r. Oczekiwany przez nas spadek inflacji będzie natomiast oddziaływał w kierunku zwiększenia konsumpcji. Nadal zakładamy, że realizacja projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy opóźni się do przełomu lat 2023 i 2024, co będzie ważnym czynnikiem wsparcia dla wzrostu inwestycji i wzrostu PKB w 2024 r.