Rynek obligacji to jeden z największych i najbardziej płynnych rynków finansowych świata. Kursy obligacji biją swoje szczyty dzięki rekordowo niskim stopom procentowym. Wielu inwestorów sądzi jednak, że taka sytuacja nie będzie trwać długo a spodziewane zmiany cen będą świetną okazją do zarobku. Czy w Polsce możemy korzystać na zmianach cen obligacji dysponując kwotą kilku tysięcy złotych? Ile możemy zarobić? Od czego zależą i jak zmieniają się kursy obligacji?
Zobaczmy przykład transakcji, która trwa kilka dni. Przeprowadzono ją na kontrakcie CFD, którego cena zależy bezpośrednio od notowań 30-letnich obligacji skarbowych USA. Zieloną strzałką zaznaczono moment kupna kontraktu CFD po cenie 175,50 a strzałką czerwoną moment sprzedaży po cenie 178,50. Ceny transakcji zaznaczono na wykresie poziomymi liniami.
Rysunek. Notowania 30 letnich obligacji amerykańskich
Inwestor otworzył pozycję 17 czerwca i zamknął ją 25 czerwca. Inwestor nabył jeden kontrakt CFD. Wartość tego kontraktu otrzymujemy mnożąc cenę przez 100 dolarów.
Wartość zakupu to 100*175,50=17550 dolarów a wartość sprzedaży 100*178,50=17850 dolarów. Zysk inwestora w ciągu kilku dni wyniósł na tej transakcji 17850-17550=300 dolarów. Załóżmy, że aby kupić jeden kontrakt CFD inwestor posiadał środki na depozyt zabezpieczający w wysokości 3% wartości kontraktu czyli 3%*17550=526,5 dolarów. Jego zysk przekroczył zatem połowę zainwestowanych w depozyt środków. Ten przykład pokazuje, że kursy obligacji podlegają ciągłym zmianom, które umożliwiają aktywne inwestowanie nawet w krótkim horyzoncie czasu. Co więcej, rynek obligacji, jak się dalej przekonamy, pod względem atrakcyjności dla inwestora, nie ustępuje rynkom giełdowych indeksów, walut czy metali szlachetnych.
W pokazanym przykładzie inwestor kupił i sprzedał kontrakt CFD czyli kontrakt różnic kursowych. Takimi kontraktami możemy handlować za pośrednictwem domów maklerskich. Do najbardziej popularnych należą kontrakty, których cena zależy od kursów obligacji emitowanych przez rządy najbardziej rozwiniętych krajów świata: Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Niemiec czy Japonii.
Kupując lub sprzedając kontrakt CFD nie musimy posiadać środków równych wartości nominalnej obligacji, a jedynie środki na depozyt zabezpieczający. Naszym celem nie jest przecież inwestowanie w obligacje, a jedynie zarabianie na zmianach ich cen. Zmienność cen obligacji pozwala inwestorom stosować różne strategie inwestycyjne. Możemy zarabiać wykorzystując zmiany cen obligacji w ciągu kilku minut, dni lub miesięcy.
Jak to wszystko działa?
Emitent obligacji (dłużnik) zobowiązuje się zapłacić kupującemu (wierzycielowi) określoną kwotę wraz z odsetkami w przyszłości. Typowa zatem obligacja (określana również jako „plain vanilla”) charakteryzuje się wartością nominalną (główną kwotą zadłużenia), terminem wymagalności oraz ustalonym sposobem wyliczenia i wypłaty należnych odsetek. Odsetki mogą być ustalone z góry jako procent wartości nominalnej lub zależeć od innych zmiennych rynkowych (np. cen określonego towaru lub indeksu). Płatność odsetek przypada w ściśle określonych terminach (np. co pół roku) lub w terminie wykupu obligacji (takie obligacje nazywamy zerokuponowymi).
Głównymi emitentami obligacji są rządy poszczególnych państw, władze samorządowe, przedsiębiorstwa i instytucje finansowe. Do najbardziej płynnych i uznawanych za najbezpieczniejsze inwestycje należą obligacje rządowe emitowane przez najbardziej rozwinięte kraje świata. Takie obligacje nazywamy obligacjami skarbowymi. Bezpośredni wpływ na cenę obligacji mają stopy procentowe. Kiedy stopy procentowe rosną, ceny obligacji spadają i odwrotnie, przy malejących stopach, ceny obligacji rosną.
Zobaczmy prosty przykład:
Kupujemy obligację zerokuponową (kupujemy ją z dyskontem, a w momencie wykupu otrzymujemy wartość nominalną) z terminem wygaśnięcia za 1 rok. Oprocentowanie w momencie zakupu wynosi 5%.
Cena obligacji = 100/(1+5%) = 95,238
Odsetki: 95,238*5%=4,762
W terminie wygaśnięcia otrzymamy zatem wartość nominalną 95,238+4,762=100
W tym samym dniu, na skutek podwyżek, stopy procentowe rosną do poziomu 6%. Zobaczmy jaka teraz będzie cena tych samych obligacji:
Cena obligacji = 100/(1+6%) = 94,340
Cena obligacji na skutek wzrostu stóp procentowych spadła:
Zmiana ceny: 95,238-94,340 = -0,898
Wielkość zmiany cen obligacji zależy od terminu do wykupu, oprocentowania i częstotliwości wypłaty odsetek. Kursy obligacji podlegają ciągłym wahaniom. Aby je wykorzystać inwestorzy kupują i sprzedają kontrakty terminowe typu futures na giełdach lub kontrakty typu CFD. Dzięki nim możemy zarabiać zarówno na wzrostach jak i spadkach cen obligacji.
Techniki stosowane przez inwestorów na rynkach obligacji.
Najprostszą techniką jest zakup obligacji, kiedy spodziewamy się spadku stóp procentowych i sprzedaż obligacji, kiedy sądzimy, że stopy procentowe wzrosną. Inwestorzy stosują również bardziej skomplikowane strategie typu spread trading. Spread trading to jednoczesne zajęcie pozycji na dwóch różnych (dwie nogi) kontraktach CFD (np. zakup CFD na obligacje dziesięcioletnie oraz sprzedaż CFD na obligacje pięcioletnie).
Spread trading, to tylko przykład ciekawych strategii inwestycyjnych, które wykorzystują korelację pomiędzy cenami różnych obligacji. W dłuższym terminie stopy procentowe, a więc również ceny obligacji mają cechę powrotu do średniej. W takich przypadkach zyskowne mogą być różne techniki wykorzystujące oscylatory i analizowanie zmienności rynku.
Interesująco wypada porównanie gry na obligacjach z najbardziej popularnymi instrumentami finansowymi. Handel na obligacjach pod względem zmienności rynku i kosztów jest tak samo atrakcyjny jak najbardziej popularne rynki walut, indeksów i towarów.
Zarabianie na obligacjach w praktyce.
Czy zarabiać na zmianach cen obligacji mogą wyłącznie bogaci inwestorzy, banki i instytucje finansowe? Ile potrzebujemy środków aby otworzyć odpowiedni rachunek w biurze maklerskim? Przykładowo, za pośrednictwem Exerii można obsługiwać rachunek maklerski, który oferuje konta z kontraktami CFD, które można założyć od kwoty kilkuset złotych. Bardzo ważne są wielkości kontraktów, którymi będziemy handlować i wynikające z tego wysokości depozytów zabezpieczających. Zaczynając przygodę z obligacjami lepiej kupować i sprzedawać kontrakty o wartości kilkudziesięciu niż kilkuset tysięcy. Zbyt duże zaangażowanie w stosunku do posiadanych środków jest zawsze ryzykowne. Otwierając rachunek będziemy mieli do dyspozycji Exerię – platformę transakcyjną z analizami, wykresami, notowaniami dzięki której możemy zawierać transakcje w dowolnym miejscu o dowolnej porze. Dodatkowo Exeria oferuje handel algorytmiczny, który jest bardzo skuteczny w różnych strategiach inwestycyjnych, które możemy stosować na obligacjach.
Czy wiemy już co powinien zrobić inwestor, który uważa, że stopy procentowe na świecie będą szły do góry? Powinien sprzedać kontrakty CFD na obligacje korzystając ze swojego rachunku inwestycyjnego. Wzrost stóp procentowych spowoduje spadek cen obligacji i kontraktów CFD, dzięki czemu inwestor będzie mógł je odkupić taniej.
Pamiętajmy również, że tam gdzie liczymy zyski mogą pojawić się straty. Korzystanie z dźwigni finansowej i depozytów zabezpieczających powoduje, że niewielkie zmiany stóp procentowych mogą się przełożyć na zarówno duże zyski jak straty. W transakcjach kontraktami CFD powinniśmy dokładnie ustalić kwotę, na której stratę możemy sobie pozwolić.
Wskazówki praktyczne
Jak to wszystko wykorzystać? Jak sprawdzić i rozpocząć inwestowanie w obligacje? Poniżej zamieszczamy garść praktycznych informacji i wskazówek.
1. W pierwszym kroku zarejestruj się w serwisie Exeria.com, aby mieć dostęp do narzędzi, informacji wymienianych między użytkownikami serwisu oraz do opisanych w artykule notowań. Rejestracja i korzystanie z serwisu jest darmowe.
2. Rozpocznij przygodę z obligacjami od darmowego konta demo. Konto demo symuluje prawdziwy rachunek z wirtualnymi pieniędzmi dzięki czemu możesz bez ryzyka przetestować spekulowanie na obligacjach oraz dodatkowo działanie gotowych lub swoich indywidualnych algorytmów przeznaczonych na rynek obligacji.