W ostatnich dwóch kwartałach obserwowaliśmy relatywnie silny spadek produkcji w branży meblarskiej w Niemczech. Od początku 2022 r. produkcja w tej kategorii obniżyła się o 21%, podczas gdy produkcja w przetwórstwie ogółem zmniejszyła się w analogicznym okresie tylko o niecałe 4%.
Spadek produkcji w niemieckim przemyśle meblarskim miał podobną skalę jak w branżach energochłonnych, w których koniunktura uległa znaczącemu pogorszeniu z uwagi na kryzys energetyczny. Niemniej jednak przyczyny tego spadku były odmienne. Poniżej prezentujemy główne tendencje dotyczące produkcji mebli w Niemczech oraz ich wpływu na sytuację tej branży w Polsce.
Pogorszenie sytuacji w niemieckiej branży meblarskiej jest przede wszystkim odzwierciedleniem słabego popytu. Około 70% produkcji w tej branży skierowane jest na tamtejszy rynek krajowy. W ostatnich kwartałach obserwowaliśmy pogorszenie nastrojów konsumenckich w Niemczech. Było to związane z silnym wzrostem inflacji, oddziałującym w kierunku spadku realnej siły nabywczej gospodarstw domowych oraz wybuchem wojny w Ukrainie oddziałującym w kierunku wzrostu niepewności. Wskaźniki koniunktury sygnalizują, że pogorszenie nastrojów znalazło odzwierciedlenie głównie w spadku popytu na meble w segmencie konsumpcyjnym, podczas gdy koniunktura w segmencie mebli biurowych była relatywnie lepsza. Wraz z oczekiwanym przez nas spadkiem inflacji w Niemczech, dochody do dyspozycji niemieckich konsumentów będą rosnąć w ujęciu realnym, a i ich nastroje będą się poprawiać, oddziałując w kierunku ożywienia produkcji w niemieckim przemyśle meblarskim.
Dodatkowym czynnikiem oddziałującym w kierunku spadku sprzedaży i produkcji mebli w Niemczech jest dekoniunktura na rynku mieszkaniowym. Wzrost kosztów budowy oraz zacieśnianie polityki pieniężnej przez EBC doprowadziły do znaczącego spadku aktywności w niemieckim budownictwie mieszkaniowym. W rezultacie liczba wydanych pozwoleń na budowę kształtuje się w silnym trendzie spadkowym od połowy 2022 r. (por. wykres). To z kolei przekłada się – teraz i w kolejnych kwartałach – na ograniczenie popytu na meble w związku z wykańczaniem i wyposażaniem mniejszej liczby mieszkań. Ta tendencja będzie czynnikiem ograniczającym skalę ożywienia popytu krajowego na meble w Niemczech pomimo oczekiwanej przez nas poprawy nastrojów konsumenckich.
Tendencje w zakresie popytu zagranicznego na niemieckie meble (odpowiadającego za ok. 30% całkowitej produkcji) również kształtują się niekorzystnie. W ramach dziesięciu największych importerów, stanowiących łącznie 71% popytu zagranicznego, tylko jeden partner handlowy (USA) jest zlokalizowany poza Europą. Biorąc pod uwagę obecne tendencje stagnacyjne, czy nawet recesyjne w poszczególnych krajach strefy euro, sytuacja popytowa nie wygląda optymistycznie w krótkim okresie. Ożywienia wzrostu gospodarczego w strefie euro, wspierającego aktywność w niemieckim przemyśle meblarskim, spodziewamy się dopiero w 2024 r.
W Polsce również obserwowaliśmy spadek produkcji w polskiej branży meblarskiej w ostatnich kwartałach. Od początku 2022 r. obniżyła się ona łącznie o 12% w ujęciu odsezonowanym. Sytuacja w niemieckim przemyśle meblarskim jest ważna z punktu widzenia perspektyw polskiej branży meblarskiej, której produkcja jest w dominującym stopniu skierowana na eksport. W ramach produkcji mebli w Polsce, dwie trzecie przychodów ze sprzedaży pochodzi zza granicy. Jednocześnie Niemcy są największym importerem polskich mebli, odpowiadając za jedną trzecią całkowitego eksportu z Polski w ramach tej kategorii. Na podstawie wyników modelowania ekonometrycznego szacujemy, że zwiększenie dynamiki produkcji przemysłowej w niemieckiej branży meblarskiej (reprezentującej w modelu ogólny popyt zagraniczny) o 1 pkt proc. oddziałuje w kierunku wzrostu dynamiki produkcji w tej samej kategorii w Polsce o ok. 0,9-1,1 pkt. proc. Spodziewane przez nas ożywienie w Niemczech w przyszłym roku będzie oddziaływało w kierunku poprawy koniunktury również w krajowym firmach zajmujących się produkcją mebli.
Drugim ważnym czynnikiem dla aktywności w polskim przemyśle meblarskim jest popyt krajowy, reprezentowany we wspomnianym wyżej modelu ekonometrycznym przez sprzedaż detaliczną w kategorii „meble, RTV, AGD”. Szacujemy, że zwiększenie dynamiki sprzedaży detalicznej w tej kategorii o 1 pkt. proc. oddziałuje w kierunku przyspieszenia wzrostu produkcji w polskim przemyśle meblarskim o 0,3-0,5 pkt. proc. Od marca 2023 r. dynamika sprzedaży w kategorii „meble, RTV, AGD” kształtował się poniżej zera. Po części było to wynikiem oddziaływania efektów wysokiej bazy sprzed roku związanych ze zwiększonym popytem na dobra trwałego użytku w konsekwencji silnego napływu uchodźców z Ukrainy. Drugim czynnikiem hamującym popyt w tej kategorii był silny wzrost inflacji ograniczający realną siłę nabywczą polskich konsumentów. Oczekujemy, że wraz ze spodziewanym przez nas dalszym spadkiem inflacji oraz wygasaniem wspomnianych wyżej efektów bazy dynamika sprzedaży w tej kategorii ponownie ukształtuje się powyżej zera w 2024 r.
Biorąc pod uwagę zarysowane powyżej tendencje oczekujemy, że z w 2024 r. będziemy obserwowali postępujące ożywienie w polskiej branży meblarskiej z uwagi na poprawę sytuacji zarówno w zakresie popytu krajowego, jak i zagranicznego. Zarysowany powyżej scenariusz stanowi pewne ryzyko w górę dla prognozy przychodów netto ze sprzedaży w kategorii „sprzedaż detaliczna mebli, sprzętu oświetleniowego i pozostałych artykułów użytku domowego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach”, którą przedstawiliśmy w MAKROmapie z 6.11.2023. Zwracaliśmy wówczas uwagę, że sprzedaż w tej kategorii pozostanie w 2024 r. relatywnie stabilna w 2024 r. względem 2023 r.