Każdego miesiąca wydaje się przynajmniej kilkanaście oficjalnych rekomendacji dotyczących polskich spółek. Ile z nich się sprawdza? I czy sprawdzają się w stu procentach? Czy rekomendacje to złoty środek pomiędzy inwestowaniem pasywnym, a analizą spółek na własną rękę? Stworzyliśmy przegląd ostatnio wydanych poleceń inwestycyjnych. Sprawdziliśmy, skąd pochodzą i jaką skuteczność prezentował do tej pory organ wydający. Dzięki temu, jako inwestor:
- dowiesz się, o jakich spółkach jest teraz „głośno”,
- nauczysz się samodzielnie analizować wartość wydanych rekomendacji,
- być może przeznaczysz część swojego portfela na rekomendacje najbardziej skutecznych instytucji.
W co inwestować? Najnowsze rekomendacje.
Spółka |
Rekomendacja |
Cena docelowa |
Obecny kurs |
Data wydania |
Kurs w dniu wydania |
Instytucja |
kupuj |
41,70 zł |
38,9 |
2021-08-13 |
38,80 zł | ||
kupuj |
63,10 zł |
52 |
2021-08-08 |
50,40 zł | ||
kupuj |
157,50 zł |
125,8 |
2021-08-04 |
126,00 zł | ||
kupuj |
67,20 zł |
57,06 |
2021-08-04 |
52,54 zł | ||
kupuj |
51,20 zł |
37,7 |
2021-08-04 |
33,80 zł | ||
kupuj |
3,98 zł |
3,505 |
2021-08-04 |
3,25 zł | ||
kupuj |
975,10 zł |
908 |
2021-08-02 |
895,00 zł | ||
kupuj |
95,00 zł |
76,4 |
2021-07-30 |
77,80 zł | ||
kupuj |
78,80 zł |
65,4 |
2021-07-25 |
59,40 zł | ||
kupuj |
32,40 zł |
27,25 |
2021-07-25 |
22,20 zł | ||
kupuj |
24,10 zł |
14,06 |
2021-07-21 |
16,51 zł | ||
kupuj |
65,60 zł |
52 |
2021-07-21 |
52,50 zł | ||
kupuj |
234,30 zł |
189,6 |
2021-07-21 |
195,00 zł | ||
kupuj |
62,00 zł |
56 |
2021-07-20 |
53,04 zł | ||
kupuj |
24,10 zł |
14,06 |
2021-07-19 |
16,00 zł | ||
kupuj |
234,30 zł |
189,6 |
2021-07-16 |
195,00 zł |
Analizie poddaliśmy rekomendacje z ostatnich 2 miesięcy. W przeważającej części były to rekomendacje „kupuj”. Nie należy jednak interpretować tego faktu jako przegrzanie rynku lub ewenement. Badania pokazują, że tylko kilka procent rekomendacji z całego świata poleca sprzedaż. Dlaczego? Biura maklerskie chcą mieć dobre relacje ze spółkami giełdowymi. Zarządy firm nie chcą spotykać się z analitykami biur, które wydały negatywne rekomendacje, a poza tym dobre relacje ze spółką to potencjalne przyszłe emisje akcji, które stanowią kluczową część biznesu DM1.
Wnioski z powyższej tabeli: żadna spółka nie osiągnęła jeszcze ceny docelowej (podanej w rekomendacji). A jak ma się obecny kurs do ceny w dniu wydania opinii? 9 na 14 spółek dało już zarobić, tj. cena faktycznie wzrosła od dnia rekomendacji. Jest to jednak zbyt mała próba, by wyciągać wnioski co do instytucji opiniotwórczych. Ponadto warto pamiętać, że prawidłowa sporządzona rekomendacja powinna zawierać 5 elementów:2
• źródła danych,
• opisane metody wyceny wraz z analizą wrażliwości przyjętych założeń,
• kierunek rekomendacji, czyli wzrośnie czy spadnie,
• finalną projekcję cenową,
• horyzont inwestycyjny.
I co do tego ostatniego można mieć najwięcej zastrzeżeń, ponieważ niektóre instytucje nie określają go w ogóle, inne bardzo pobieżnie, a inne traktują sprawę dość długoterminowo np.: 12 m. Na rekomendacje wydane w lipcu i sierpniu bieżącego roku należałoby spojrzeć dopiero w 2022. Z drugiej strony rekomendacja zwykle opiera się na analizie fundamentalnej, która zyskuje w dłuższym horyzoncie. Analiz domów maklerskich nie należy bowiem traktować jako sygnałów do tradingu.
Co wyprzedawać? Rekomendacje „sprzedaj”.
Spółka |
Rekomendacja |
Cena docelowa |
Obecny kurs |
Data wydania |
Kurs w dniu wydania |
Instytucja |
sprzedaj |
20,97 zł |
30,02 |
2021-08-04 |
29,96 zł | ||
sprzedaj |
0,60 zł |
1,3 |
2021-07-18 |
1,42 zł |
W ostatnim okresie opublikowano tylko dwie rekomendacje „sprzedaj”. Również żadna spółka nie dobiła jeszcze do ceny docelowej, ale jedna (RAFAKO) rozpoczęła już marsz w dół.
Czy rekomendacje poszczególnych instytucji się sprawdzały?
Teraz pod lupę weźmiemy skuteczność każdej instytucji z wymienionych w tabelach.
- Dom Maklerski mBanku
Ten DM wydał do tej pory 435 rekomendacji pozytywnych oraz 58 negatywnych. Skuteczność pozytywnych to 28,51%, a negatywnych to 79,31%. Piśmiennictwo zauważa, że z reguły rekomendacje typu „sprzedaj” są bardziej skuteczne, jednak tutaj mamy do czynienia z mniejszą próbą, więc nie można wysnuć jednoznacznych wniosków.
- Dom Maklerski BOŚ
BOŚ wydał 283 rekomendacji pozytywnych oraz 28 negatywnych. Skuteczność pozytywnych to 41,34%, a negatywnych to 85,71%.
- Dom Maklerski Trigon
Trigon opublikował 162 rekomendacje pozytywne oraz 25 negatywnych. Skuteczność pozytywnych to 29,63%, a negatywnych to 84,00%
- Haitong Bank
Haitong Bank opublikował 81 rekomendacji pozytywnych oraz 12 negatywnych. Skuteczność pozytywnych to 32,10%, a negatywnych to 100,00%.
- Dom Maklerski PKO
PKO opublikował 19 rekomendacji pozytywnych oraz 2 negatywne. Skuteczność pozytywnych to 21,05%, a negatywnych to 100,00%.
Dane pochodzą z serwisu https://www.stockwatch.pl/.
Wnioski: w przypadku każdego podmiotu sprawdza się prawidłowość, że rekomendacje negatywne są skuteczniejsze oraz prawidłowość, że im mniej rekomendacji negatywnych, tym większa ich skuteczność. Wraz z każdą kolejną sugestią wzrasta ryzyko błędu. Co do rekomendacji typu „kupuj” – największą skuteczność osiągnął DM BOŚ, a próba 283 jest już satysfakcjonująca i pozwala odrzucać przypadkowość analiz. Jednak jeszcze bardziej powtarzalne wyniki uzyskuje DM mBanku, próba jest niemal dwa razy większa ze średnią skutecznością na poziomie 28%.
Skuteczność rekomendacji szerzej
Jak wygląda skuteczność pozostałych instytucji? W 2012 roku Olsztyńskie Koło Naukowe Inwestorów potwierdziło, że długoterminowe inwestowanie na podstawie rekomendacji domów maklerskich nie daje przewagi na rynku.
„Analizie zostało poddane dwadzieścia największych spółek, które przynajmniej teoretycznie powinny być najlepiej znane analitykom i dzięki dużej płynności być efektywnie wyceniane przez rynek. Na warsztat trafiło 465 rekomendacji wydanych przez różne biura maklerskie w latach 2010 i 2011. Jako kryterium sprawdzalności uznano osiągnięcie przez kurs ceny docelowej w okresie pół roku od wydania zalecenia. Autorzy badań: Łukasz Konopko i Ewa Kokolus stwierdzili, że zgodnie z rekomendacjami zachowało się tylko 47 proc. spółek.”
W innych badaniach, w okresie od 2005 do 2012 roku, dowiedziono, że:
„W przeciwieństwie do większości wyliczeń dla rynków rozwiniętych, krajowe rekomendacje zdają się nie mieć praktycznie żadnej wartości informacyjnej dla inwestorów. Przeprowadzone kalkulacje wykazały, że bardziej zyskowne okazały się inwestycje w najgorzej ocenianych spółkach niż w tych najlepszych. Firmy odrzucone przez analityków wypracowały o ponad 7 punktów procentowych wyższe stopy zwrotu aniżeli ich „ulubieńcy”.
Czy warto w ogóle czytać rekomendacje?
Z powyższych danych wynika, że najlepiej czytać te negatywne, a pozytywne traktować raczej jako „broszurę informacyjną”. Istnieje jednak parę okoliczności, gdy warto sięgnąć po tę lekturę:
- Jeżeli w niewielkich odstępach czasu kilka biur wydało zbieżne opinie o konkretnej spółce, ich wiarygodność będzie większa. Jeżeli będą od siebie różne, koniecznie sprawdź powody, dla których jedni analitycy pokazali lepszą ocenę, a drudzy gorszą3.
- Rekomendacje mogą być cennym źródłem opisu branży, spółki i tego co się w niej dzieje. Analitycy często przed wydaniem rekomendacji spotykają się z zarządem, więc mają większy wgląd w to, co słychać w spółce. Ponadto w rekomendacjach warto szukać danych źródłowych użytych do przygotowania rekomendacji, by później na bieżąco śledzić te dane źródłowe4.
Poprzez lekturę rekomendacji można też zwyczajnie się uczyć – poznawać poszczególne pozycje bilansu, RZiS oraz rachunku przepływów pieniężnych. Podglądać, na jakie wskaźniki zwracają uwagę analitycy, jakie założenia przyjmują do wyliczeń.
W temacie rekomendacji uważać też należy na psychologiczne zjawisko potwierdzenia. Chodzi o tendencję do preferowania informacji, które potwierdzają nasze oczekiwania i hipotezy. Reasumując, jesteśmy bardziej skłonni do przeanalizowania raportu, który wnioskuje pozytywnie o obserwowanej przez nas spółce.
1. https://www.michalstopka.pl/rekomendacje-biur-maklerskich/
2. https://dnarynkow.pl/na-co-zwracac-uwage-czytajac-rekomendacje-gieldowe/
3. https://dnarynkow.pl/na-co-zwracac-uwage-czytajac-rekomendacje-gieldowe/